به گزارش روابط‌عمومی دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، گفت‌وگویی با دکتر افضل شمسی، عضو هیئت‌علمی و مدیر گروه هوشبری و  فوریت‌های پزشکی این دانشکده، درباره «اهمیت خودمراقبتی و مراقبت‌های اولیه از مصدومان جنگی» انجام شده است.

او در این مصاحبه بر ضرورت آموزش‌های پایه، ارتقای تاب‌آوری جامعه و نقش مهارت‌های ساده در افزایش شانس بقا در شرایط بحرانی جنگ تأکید می‌کند. در ادامه، مروری بر مهم‌ترین نکات مطرح‌شده از سوی دکتر شمسی ارائه می‌شود.
اقدامات حیاتی برای مصدومان جنگی تا رسیدن تیم‌های امداد و نجات:
روایتی از آمادگی و واکنش سریع: در میانه آشوب جنگ، هر ثانیه اهمیت مرگ و زندگی دارد. تا زمانی که نیروهای امداد از راه برسند، مصدومان و اطرافیانشان نقشی اساسی در نجات ایفا می‌کنند. دانشی هرچند ابتدایی و اقدام به‌موقع، می‌تواند نتیجه را کاملاً تغییر دهد.
دانش، نخستین خط دفاعی: پایه کمک‌های اولیه مانند سپری در برابر مرگ عمل می‌کند. آموزش این مهارت‌ها از طریق نهادهای دولتی و خصوصی به افراد قدرت می‌دهد تا در لحظات بحرانی، اقدامات درست انجام دهند تا رسیدن نیروهای تخصصی. رسانه‌ها نیز می‌توانند در آموزش عمومی نقش مؤثری داشته باشند، مشروط به آنکه از ایجاد نگرانی بی‌مورد پرهیز کنند.
گریز از خطر، اولویت آغازین: پس از حادثه، اولین اقدام دور کردن مصدوم از منبع خطر است؛ برای مثال خارج کردن او از محدوده آتش دشمن. در صورت امکان، مصدوم باید با توجه به نوع جراحت‌ها و بدون ایجاد آسیب ثانویه، به محل امن‌تری منتقل شود.
مهار عامل آسیب‌رسان: نوع تهدیدشیمیایی، انفجاری یا هر عامل دیگر را باید سریع تشخیص داد و جلوی گسترش آن را گرفت. استفاده از ماسک و لباس محافظ، ترک منطقه آلوده و یافتن پناهگاه از جمله اقدامات ضروری هستند.
درخواست کمک، حلقه اتصال با نجات: تماس سریع با اورژانس (۱۱۵) و اعلام موقعیت دقیق، حیاتی‌ترین اقدام برای دریافت کمک حرفه‌ای است.
حفظ تنفس، نخستین اولویت پزشکی: اختلال تنفسی اولین نشانه خطر است. برای فرد هوشیار با آسیب صورت، نشستن و خم‌شدن به جلو به بازبودن راه هوایی کمک می‌کند. در موارد ضعف تنفس، بالا نگه‌داشتن سر و چانه و پاک‌سازی دهان و حلق از خون یا موانع ضروری است. چرخاندن مصدوم به پهلو نیز از ورود ترشحات به ریه جلوگیری می‌کند. تهویه مناسب و اکسیژن در ادامه اهمیت دارند.
کنترل خونریزی، نجات‌بخش زندگی: بررسی سریع برای یافتن خونریزی خارجی ضروری است. خونریزی شدید شریانی باید با تورنیکه مهار شود. در سایر موارد، فشار مستقیم، بانداژ فشاری یا خم‌کردن اندام می‌تواند مؤثر باشد. در آسیب‌های قفسه سینه، پانسمان‌های انسدادی مانع ورود هوا به ریه می‌شوند. رعایت بهداشت، عدم آلودگی زخم، بی‌حرکت نگه‌داشتن شکستگی‌ها و تثبیت ستون فقرات گردنی از اصول اساسی است.
حمایت روانی، آرامش در میانه طوفان: در کنار مراقبت جسمی، وضعیت روانی مصدوم اهمیت ویژه‌ای دارد. پایش هوشیاری، تنفس و گردش خون ادامه می‌یابد، اما ارائه کمک‌های اولیه روانشناختی نیز نقش مهمی در کنترل استرس و حفظ آرامش فرد دارد.
گام بعدی، مسیر درمان تخصصی: پس از اقدامات اولیه و انجام تریاژ، انتقال مصدوم به مراکز درمانی مجهز با آمبولانس صورت می‌گیرد تا درمان‌های تخصصی دنبال شود و روند بهبودی آغاز گردد.